Co warto wiedzieć o zaciskach hamulcowych 

Hamulec jest hamulcowi nierówny. Konstruktorzy motocykli wymyślają coraz to nowsze mechanizmy hamulcowe. 

Co warto wiedzieć o zaciskach hamulcowych

 Zaciski pływające kontra zaciski stałe

Współczesnym standardem w technice hamowania są hamulce tarczowe. Pewnie, o tym przecież wiedzą wszyscy. Ale wiesz również, jakiego rodzaju hamulce tarczowe są zamontowane w Twoim motocyklu? Tak się bowiem składa, że w tym zakresie istnieją znaczne różnice konstrukcyjne, zwłaszcza pod kątem budowy zacisków bądź szczęk hamulcowych.

Typy zacisków hamulcowych

Zasadniczym problemem w konstruowaniu hamulców tarczowych jest konieczność zapewnienia docisku do tarczy z równomierną siłą z obu stron. W tym celu tarcza i klocki muszą cały czas na nowo wzajemnie się dopasowywać. Konstruktorzy osiągają taką elastyczność za pośrednictwem „pływającego” łożyskowania tarczy lub zacisku, tzn.dopuszczając boczny luz elementu (wynoszący kilka dziesiętnych milimetra). Mowa jest wtedy odpowiednio o pływającym hamulcu tarczowym ze stałą tarczą bądź o stałym hamulcu tarczowym w przypadku tarcz łożyskowanych pływająco.  

Ale: nie ma reguły bez wyjątku! Zwłaszcza w przypadku podlegających stosunkowo niskim obciążeniom hamulców koła tylnego w niektórych modelach zacisk i tarcza są montowane na stałe.  

Zaciski pływające można również często jeszcze znaleźć w mniejszych motocyklach o niższej mocy. Natomiast zaciski stałe są standardem w mocnych i ciężkich maszynach ze względu na większą wydajność.

Pływające hamulce tarczowe można rozpoznać po tłoczkach hamulcowych umieszczonych jedynie po stronie zewnętrznej

Pływające hamulce tarczowe można rozpoznać po tłoczkach hamulcowych umieszczonych jedynie po stronie zewnętrznej 

Pływające hamulce tarczowe dobrze współpracują również z jednoczęściowymi tarczami hamulcowymi

Pływające hamulce tarczowe dobrze współpracują również z jednoczęściowymi tarczami hamulcowymi 

W stałych hamulcach tarczowych naprzeciw siebie znajdują się zawsze dwa tłoczki hamulcowe

W stałych hamulcach tarczowych naprzeciw siebie znajdują się zawsze dwa tłoczki hamulcowe 

Stałe hamulce tarczowe zawierają zazwyczaj tarcze hamulcowe, które są łożyskowane na tak zwanych „floaterach”

Stałe hamulce tarczowe zawierają zazwyczaj tarcze hamulcowe, które są łożyskowane na tak zwanych „floaterach” 


Einkolben-Schwimmsattel einer Kawasaki Z 900

Zaawansowana technologia przed niemal 50 laty: jednotłoczkowy zacisk pływający motocykla Kawasaki Z 900 

Kwestia ciśnienia: tłoczek hamulcowy

Szkic: Jednotłoczkowy zacisk pływający motocykla Kawasaki Z 900

Szkic: Jednotłoczkowy zacisk pływający motocykla Kawasaki Z 900 

Klocek hamulcowy musi w jakiś sposób zbliżyć się do tarczy. We wszystkich nowoczesnych układach hamulcowych wymagane do tego ciśnienie jest wytwarzane hydraulicznie: od dźwigni hamulca poprzez przewód hydrauliczny do tłoczka hamulcowego. W zasadzie wystarcza do tego pojedynczy tłoczek hamulcowy. Jednak niemal wszystkie nowoczesne hamulce tarczowe przedniego koła są wyposażone w dwa, sześć, a nawet osiem takich wytwarzających ciśnienie elementów. Albowiem: większa liczba tłoczków umożliwia zwiększenie rozmiaru klocków (ewentualnie większą liczbę pojedynczych klocków), a co za tym idzie osiąganie lepszego rozkładu ciśnienia i wyższej skuteczności hamowania.

(Szkic: Pierścień uszczelniający bądź zaciskowy nazywa się tak nie bez powodu. Gdyż nie tylko utrzymuje płyn hamulcowy w układzie, lecz również odciąga tłoczek hamulcowy do pozycji wyjściowej, gdy hamulec zostanie zwolniony.)

Im więcej, tym lepiej: sześciotłoczkowy zacisk stały motocykla Suzuki GSX 1400

Im więcej, tym lepiej: sześciotłoczkowy zacisk stały motocykla Suzuki GSX 1400 


Firma Yamaha zaliczała się do pierwszych producentów stosujących zaciski monoblokowe w produkcji wielkoseryjnej

Firma Yamaha zaliczała się do pierwszych producentów stosujących zaciski monoblokowe w produkcji wielkoseryjnej 

Pełna stabilność: dwuczęściowy kontra jednoczęściowy

Pierwotnie zacisk stały składał się z dwóch połówek połączonych ze sobą śrubami. Współcześnie można dostrzec tendencję do stosowania jednoczęściowych odcisków odlewanych (monoblokowych). Celem takiego rozwiązania jest zapobieganie rozpieraniu zacisku podczas hamowania. Zmniejsza to bowiem zarówno skuteczność hamowania, jak również wyczucie punktu nacisku i kontrolę dawkowania siły.


Nowy trend: mocowane promieniowo hamulce tarczowe – również w zwykłych maszynach szosowych

Nowy trend: mocowane promieniowo hamulce tarczowe – również w zwykłych maszynach szosowych 

Mocowanie: rozwiązanie promieniowe

Od kilku lat producenci coraz częściej montują mocowane promieniowo zaciski hamulcowe. Sama koncepcja pochodzi ze świata sportów wyścigowych. Sens tego rozwiązania: odstęp od osi koła może być stosunkowo łatwo zmieniany za pomocą elementów dystansowych. A to umożliwia dostosowywanie hamulca do tarcz o różnych średnicach.


Do zastosowań na tylnym kole w zupełności wystarczają proste pływające hamulce tarczowe

Do zastosowań na tylnym kole w zupełności wystarczają proste pływające hamulce tarczowe 

Skromnie i prosto: hamulec koła tylnego

Ze względu na fakt, że przeważająca część mocy hamowania i tak przypada na przednie koło – wiadomo: dynamiczne przesunięcie obciążenia osi – na kole tylnym stosuje się stosunkowo proste hamulce. Z tyłu nie tylko tarcze hamulcowe są wyraźnie mniejsze, lecz również zaciski są najczęściej zaciskami pływającymi z jednym lub dwoma tłoczkami.


Do rozpoznania po drugim przewodzie hamulcowym: integralny układ hamulcowy

Do rozpoznania po drugim przewodzie hamulcowym: integralny układ hamulcowy 

Integralne układy hamulcowe

W większości przypadków hamulec koła przedniego i tylnego to całkowicie odrębne układy. W niektórych nielicznych modelach, np. firm Moto Guzzi i Honda, oba hamulce są łączone w tak zwane integralne układy hamulcowe. W zależności od filozofii producenta hamulec tylny jest aktywowany równocześnie z naciśnięciem dźwigni ręcznej albo hamulec przedni równocześnie z naciśnięciem pedału hamulca.


Centrum Techniczne Luis

Jeśli masz pytanie techniczne dotyczące swojego motocykla, skontaktuj się z naszym Centrum Technicznym. Ma ono doświadczenie, odpowiednie źródła i zna mnóstwo adresów.

Pamiętaj!

Porady dla majsterkowiczów to ogólne praktyki, które mogą nie być odpowiednie dla wszystkich pojazdów lub poszczególnych elementów. Panujące u Ciebie warunki w niektórych przypadkach mogą być zgoła inne, dlatego nie możemy całkowicie zagwarantować adekwatności informacji podanych w poradach dla majsterkowiczów.

Dziękujemy za wyrozumiałość.