Wymiana klocków hamulcowych 

Wymiana klocków hamulcowych nie jest w zasadzie trudnym zadaniem, ale musi być wykonywana z dużą starannością. Dlatego należy dokładnie zapoznać się z niniejszą instrukcją. 

Wymiana klocków hamulcowych
Louis How To Videos

Uwaga: Filmy sa w jezyku niemieckim.


Uwaga: wymiana klocków wg poniższej instrukcji może być wykonywana samodzielnie jedynie przez „majsterkowiczów” dysponujących odpowiednimi zdolnościami manualnymi. Nie podejmuj ryzyka związanego z niepełnym bezpieczeństwem! Jeśli nie masz pewności co do swoich umiejętności, koniecznie zostaw serwisowanie hamulców swojemu warsztatowi!

Wymiana klocków hamulcowych w motocyklu

Choć pierwotnie został zaprojektowany do podwozi samolotów, to pod koniec lat sześćdziesiątych minionego wieku hamulec tarczowy zadomowił się w japońskim przemyśle konstrukcji motocykli. Zasada działania hamulca tego typu jest równie prosta, co skuteczna: dwa ułożone naprzeciwko siebie klocki hamulcowe są dociskane pod wpływem wysokiego ciśnienia układu hydraulicznego do znajdującej się między nimi tarczy z powierzchniowo utwardzanego metalu.

W porównaniu z hamulcem bębnowym zaletami hamulca tarczowego są lepsza wentylacja i chłodzenie układu w połączeniu ze skuteczniejszym dociskiem okładziny do podłoża.

Zarówno klocek hamulcowy, jak i tarcza hamulcowa podlegają wynikającemu z tarcia zużyciu, które jest uzależnione od nawyków użytkownika związanych z jazdą i hamowaniem: dlatego regularna kontrola wzrokowa jest nieodzowna dla bezpieczeństwa jazdy. W celu skontrolowania klocków hamulcowych można z reguły podważyć osłonę znajdującą się na zacisku hamulcowym. Wtedy klocki stają się widoczne: na przyklejonej do płytki nośnej okładzinie ciernej często znajduje się rowek, który informuje o granicy zużycia. Granica ta wynosi z reguły 2 mm grubości okładziny.

Uwaga: Z biegiem czasu na górnej krawędzi tarczy powstaje „uskok”. A to wskazuje już na pewne zużycie. Ale podczas pomiaru wykonywanego suwmiarką ten ustęp może prowadzić do zafałszowania wyników pomiaru! Porównaj stwierdzoną wartość z granicą zużycia, która jest najczęściej wybita na wieńcu tarczy albo jest odnotowana w podręczniku warsztatowym. Tarczę musisz wymieniać w porę, gdyż spadek jej grubości poniżej wartości granicznej może prowadzić do słabnącej skuteczności działania hamulców przy jednoczesnym przegrzewaniu układu i nieodwracalnym uszkodzeniu zacisku hamulcowego! Tarcza musi zostać również wymieniona w razie występowania znacznej liczby rowków na jej powierzchni.

Kontrola tarczy hamulcowej za pomocą mikrometru

Kontrola tarczy hamulcowej za pomocą mikrometru 

Kontrola tarczy hamulcowej za pomocą mikrometru

Sprawdź klocek hamulcowy również z boku lub od dołu: skośne zużycie wskazuje na nieprawidłowe zawieszenie zacisku i może prowadzić do przedwczesnego uszkodzenia tarczy hamulcowej! Wymiana klocków hamulcowych jest zalecana w szczególności przed dłuższymi wyprawami urlopowymi, nawet jeśli klocki są jeszcze nieco oddalone od granicy zużycia. W przypadku starszych lub często mocno rozgrzewanych przez intensywne hamowanie klocków może również dojść do obniżenia sprawności w rezultacie zeszklenia materiału, co wiąże się z koniecznością ich wymiany.

A od czasu do czasu trzeba również skontrolować tarczę hamulcową. Zwłaszcza nowoczesne, lekkie tarcze hamulcowej podlegają całkiem niemałym obciążeniom na skutek „ugryzień” cztero- lub sześciotłoczkowego zacisku hamulcowego. Do określania pozostałej grubości tarczy hamulcowej zaleca się stosowanie mikrometru.


5 grzechów głównych w trakcie wymiany klocków hamulcowych

  • NIE WOLNO: rezygnować z mycia rąk po czyszczeniu zacisku hamulcowego.
  • NIE WOLNO: używać smaru do smarowania ruchomych elementów hamulca.
  • NIE WOLNO: stosować pasty miedzianej do smarowania klocków sintermetalowych.
  • NIE WOLNO: plamić nowych klocków hamulcowych płynem hamulcowym.
  • NIE WOLNO: cofać klocków hamulcowych za pomocą wkrętaka.

Wymiana klocków hamulcowych – tak wiec idzie

Krok 1: ewentualne odciąganie niewielkiej ilości płynu hamulcowego

Krok 1: ewentualne odciąganie niewielkiej ilości płynu hamulcowego

01 – Odessanie płynu hamulcowego

Aby podczas późniejszego cofania tłoczka hamulcowego płyn nie mógł się przelać i uszkodzić lakieru, najpierw przykryj zbiornik paliwa i wszystkie lakierowane elementy w pobliżu zbiornika płynu hamulcowego. Wyciekający płyn hamulcowy powoduje uszkodzenia lakieru i w razie potrzeby musi zostać natychmiast spłukany wodą (samo wytarcie nie jest wystarczające). Postaw motocykl w taki sposób, aby zbiornik płynu był położony poziomo, a podczas otwierania jego pokrywy nie doszło natychmiast do wylania jego zawartości.

Teraz otwórz i zdejmij pokrywę, chwytając ją przez ścierkę, po czym mniej więcej do połowy odciągnij płyn ze zbiornika. Najbardziej profesjonalnym rozwiązaniem do odciągania jest pompka do odpowietrzania układu hamulcowego Mityvac, ale można też użyć butelki z pompką.

Jeżeli Twój płyn ma więcej niż dwa lata, zalecana jest wymiana; zbyt stary płyn można rozpoznać po brązowawym zabarwieniu porada „zrób to sam” Wiedza podstawowa o płynie hamulcowym!


Krok 2: zdejmowanie zacisku hamulcowego

Krok 2: zdejmowanie zacisku hamulcowego

02 – Zdejmowanie zacisku hamulcowego

Zwolnij mocowanie zacisku hamulcowego na widelcu i zdejmij zacisk z tarczy, aby w ten sposób uzyskać dostęp do klocków hamulcowych.


Krok 3: demontaż trzpieni prowadzących

Krok 3: demontaż trzpieni prowadzących

03 – Zdjąć klocki hamulcowe

Sam montaż klocków jest dosyć prostym zadaniem. Na naszej przykładowej ilustracji klocki są prowadzone dwoma trzpieniami ustalającymi i są przytrzymywane w swojej pozycji za pomocą sprężyny. Trzpienie ustalające można zdemontować po wyciągnięciu z nich zawleczek zabezpieczających. Zablokowane trzpienie należy wybijać za pomocą odpowiedniego przebijaka.

Uwaga: sprężyna wykazuje zadziwiającą skłonność do nieumyślnego wyskakiwania ze swojego położenia i ulatniania się w którymś z kątów warsztatu. Koniecznie zapamiętaj jej pozycję montażową w celu późniejszego montażu – w razie potrzeby zrób zdjęcie swoim telefonem komórkowym. Po demontażu trzpieni można wyjąć klocki hamulcowe.


Uwaga: zwracaj uwagę na ewentualnie zamontowane „blaszki wyciszające”, które mogą znajdować się między klockiem hamulcowym a tłoczkiem: aby blaszki te mogły spełniać swoje zadanie, muszą zostać koniecznie zamontowane w tej samej pozycji! Tu też pomocne będzie zdjęcie wykonane telefonem komórkowym.


Krok 4: czyszczenie zacisku hamulcowego

Krok 4: czyszczenie zacisku hamulcowego

04 – Czyszczenie zacisku hamulcowego

Starannie wyczyść i skontroluj zaciski hamulcowe. Zwróć przede wszystkim uwagę na suche „wnętrze” i solidnie zamontowane osłony przeciwpyłowe na tłoczku hamulcowym, o ile takie są obecne. Obecność wilgoci wskazuje na wadliwe uszczelnienie tłoczka. Osłony przeciwpyłowe nie mogą być kruche ani dziurawe, gdyż w przeciwnym razie do tłoczka dostaje się wilgoć. Wymiana osłony przeciwpyłowej (o ile taka jest obecna) jest łatwa do wykonania od zewnątrz, natomiast w celu wymiany pierścienia uszczelniającego poszukaj informacji w instrukcji naprawy. Teraz wyczyść zacisk hamulcowy w pokazany na ilustracji sposób za pomocą miękkiej szczotki z mosiądzu lub tworzywa sztucznego i środka PROCYCLE do czyszczenia hamulców. Staraj się nie spryskiwać bezpośrednio osłony przeciwpyłowej środkiem czyszczącym. Nie używaj szczotki do czyszczenia osłony!  

Teraz wyczyść również tarczę hamulcową, używając do tego celu czystej szmatki nasączonej środkiem do czyszczenia hamulców.


Krok 5: cofanie tłoczków hamulcowych

Krok 5: cofanie tłoczków hamulcowych

Szkic powrotu tłoka hamulcowego

05 – Tłok hamulca postojowego

Nasmaruj wyczyszczone tłoczki hamulcowe niewielką ilością pasty do cylinderków hamulcowych. Cofnij tłoczki hamulcowe za pomocą praski do cofania tłoczków hamulcowych. W ten sposób zostało przygotowane miejsce na nowe, grubsze klocki hamulcowe.


Uwaga: do cofania tłoczków hamulców nie należy stosować wkrętaków ani żadnych podobnych przedmiotów. W przypadku zastosowania takich narzędzi występuje ryzyko skośnego ustawienia, na skutek czego tłoczek hamulcowy zostaje nieco ukośnie zakleszczony w swoim gnieździe, co prowadzi do późniejszego przycierania hamulca. W trakcie cofania zwracaj na poziom płynu hamulcowego w zbiorniku – wsteczny ruch tłoczka powoduje jego podniesienie!

Krok 6, ilustr. 1: nasmaruj tył klocka pastą ceramiczną lub miedzianą...

Krok 6, ilustr. 1: nasmaruj tył klocka pastą ceramiczną lub miedzianą...

06 – Zamontować klocki hamulcowe

Aby nowe klocki nie piszczały po montażu, trzeba w przypadku klocków organicznych nasmarować tylną stronę z metalu oraz ewentualnie krawędzie i wyczyszczone trzpienie ustalające cienką warstwą pasty miedzianej (np. firmy PROCYCLE). Natomiast w przypadku klocków sinterowych, które mogą osiągać wyższe temperatury, jak również pojazdów z ABS, do których nie wolno używać pasty miedzianej, ponieważ jest ona przewodząca, stosuje się pastę ceramiczną. W żadnym razie nie wolno dopuszczać do przedostania się pasty na klocek!

Krok 6, ilustr. 2:  ... lub zastosuj folię wyciszającą

Krok 6, ilustr. 2:  ... lub zastosuj folię wyciszającą

Skuteczniejszym i czystszym rozwiązaniem od pasty miedzianej lub ceramicznej jest folia wyciszająca firmy TRW, którą po prostu nakleja się z tyłu klocka. Ta folia nadaje się do układów hamulcowych z lub bez ABS oraz do klocków sinterowych i organicznych, jeżeli w zacisku hamulcowym jest dosyć miejsca na folię zwiększającą grubość o ok. 0,6 mm.


07 – Włóż nowe klocki do kleszczy

Teraz należy włożyć nowe klocki ze skierowanymi do siebie wewnętrznymi stronami do zacisku. Włożyć ewentualne blaszki wyciszające w prawidłowej pozycji. Włożyć jeden trzpień ustalający i założyć sprężynę. Docisnąć sprężynę i założyć drugi trzpień ustalający. Założyć nowe zawleczki zabezpieczające. Sprawdź ponownie swoją pracę, zanim przejdziesz do montażu końcowego.


Krok 8: dokręcanie

Krok 8: dokręcanie

08 – Montaż końcowy

W celu założenia zacisku hamulcowego na tarczę klocki muszą zostać maksymalnie rozsunięte na zewnątrz, tak aby powstała wolna przestrzeń. Teraz należy przyłożyć zacisk nad tarczą na widelcu. Jeśli nie jest to jeszcze możliwe, to przypuszczalnie tłoczek hamulcowy nieco przemieścił się ze swojej pozycji podstawowej i musi zostać cofnięty. Do tego celu należy w miarę możliwości stosować praskę do cofania tłoczków hamulcowych. Jeśli zacisk hamulcowy jest na swoim miejscu, zostaje dokręcony z użyciem wymaganego momentu obrotowego.


Krok 9: Utrzymanie hamulca jednotarczowego

Krok 9: Utrzymanie hamulca jednotarczowego

09 – Utrzymanie hamulca jednotarczowego

Jeśli serwisujesz na swoim motocyklu hamulec jednotarczowy, możesz teraz uzupełnić płyn hamulcowy w zbiorniku do oznaczenia poziomu „maks.” i następnie zamknąć pokrywę, natomiast w przypadku układu dwutarczowego najpierw trzeba byłoby zająć się drugim zaciskiem hamulcowym. Przed przystąpieniem do jazdy próbnej przesuń tłoczek hamulcowy do pozycji roboczej poprzez kilkukrotne „pompowanie” dźwignią hamulca. Ta czynność jest bardzo ważna, gdyż w przeciwnym razie pierwsze próby hamowania zakończyłyby się niepowodzeniem! Na pierwszych 200 km unikaj hamowania z nadmierną siłą, hamowania ciągłego oraz hamowania ścierającego klocki, tak aby klocki mogły dotrzeć się z tarczami hamulcowymi bez jednoczesnego zeszklenia.  

 

 

 


Uwaga: Sprawdź, czy tarcze osiągają wysoką temperaturę, klocki hamulcowe piszczą lub występują inne usterki, na podstawie których można wnioskować o zakleszczonym tłoczku hamulcowym. W takiej sytuacji raz jeszcze cofnij tłoczek w sposób opisany powyżej do jego pozycji podstawowej, unikając skośnego ustawienia. Zwykle stanowi to rozwiązanie problemu.


Nasza rekomendacja


Centrum Techniczne Luis

Jeśli masz pytanie techniczne dotyczące swojego motocykla, skontaktuj się z naszym Centrum Technicznym. Ma ono doświadczenie, odpowiednie źródła i zna mnóstwo adresów.

Pamiętaj!

Porady dla majsterkowiczów to ogólne praktyki, które mogą nie być odpowiednie dla wszystkich pojazdów lub poszczególnych elementów. Panujące u Ciebie warunki w niektórych przypadkach mogą być zgoła inne, dlatego nie możemy całkowicie zagwarantować adekwatności informacji podanych w poradach dla majsterkowiczów.

Dziękujemy za wyrozumiałość.