Pielęgnacja i naprawa cięgien Bowdena 

Jeżeli gaz, ssanie, sprzęgło lub hamulec bębnowy działają z dużym oporem, musisz pilnie zatroszczyć się o odpowiednie dźwignie i cięgna Bowdena. 

Pielęgnacja i naprawa cięgien Bowdena

Cięgna Bowdena w motocyklu: pielęgnacja i naprawa

Jeżeli obsługa gazu, ssania, sprzęgła lub hamulca bębnowego w klasyku nie jest już tak łatwa jak zwykle, a mechanizm zdaje się „haczyć”, musisz pilnie rzucić okiem na układ dźwigni, a przede wszystkim również na przeznaczone do uruchomienia cięgno Bowdena.

Po pierwsze cięgno Bowdena powinno być ułożone bez zagięć i z możliwie dużym łukiem. Jeśli cięgno jest zakleszczone lub zbyt ciasno ułożone, powoduje to znaczne zwiększenie wymaganej do jego obsługi siły. Manetki gazu muszą zawsze samoczynnie powracać do swojej pozycji wyjściowej. Jeśli tak już nie jest, przyczyną tego stanu rzeczy może również być niekorzystne ułożenie cięgna, tarcie tulei manetki gazu o kierownicę, osprzęt, końcówkę kierownicy (np. ze względu na niekorzystnie zamontowany osprzęt manetki), uszkodzony rdzeń cięgna Bowdena lub niedostateczne smarowanie.

Regularne i dokładne smarowanie jest nieodzowne, jeśli cięgno nie ma ulec przedwczesnemu zużyciu. Zawsze stosuj spray do cięgien Bowdena, jeśli cięgno jest wyposażone w teflonową wkładkę, a więc we wnętrzu powłoki znajduje się cienka biaława „rurka”, która sprawia, że rdzeń lepiej się „ślizga”.

Przykład zastosowania smarownicy do cięgien Bowdena

Przykład zastosowania smarownicy do cięgien Bowdena

Olej spowodowałby spęcznienie teflonu i na skutek tego cięgno pracowałoby z dużym oporem. W związku z tym olej (najlepiej taki, który nie jest zbyt ciekły) można stosować jedynie do smarowania konwencjonalnych cięgien Bowdena bez rdzenia teflonowego – ale do nich też można stosować wyżej wymieniony spray do cięgien Bowdena. Optymalne wprowadzanie tego sprayu do cięgna jest możliwe za pomocą „smarownicy do cięgien Bowdena”.  

Cięgno jest dostatecznie nasmarowane, jeśli środek smarowy zaczyna wypływać na jego dolnym końcu. W razie stosowania oleju można również powiesić wymontowane cięgno na noc, aby olej mógł efektywnie przepłynąć przez całe cięgno, umożliwiając zebranie/usunięcie jego nadmiernej ilości.  

Jeżeli podczas kontroli swojego cięgna Bowdena stwierdzisz, że poszczególne druty rdzenia są już pęknięte, musisz możliwie najszybciej wymienić rdzeń lub kompletne cięgno, gdyż zerwanie cięgna Bowdena w czasie jazdy może być naprawdę nieprzyjemnym doznaniem.  

Dlatego przezorni kierowcy zawsze wożą ze sobą „zestaw naprawczy”, który zawiera materiał potrzebny do wykonania cięgna Bowdena i złączki wkręcane. Sprawdź, czy znajdujące się w zestawie naprawczym złączki rzeczywiście nadają się do osprzętu Twojego modelu pojazdu, a w razie potrzeby odpowiednio uzupełnij zestaw.  

Zawsze miej ze sobą dobrze pasujący do śrub złączek wkrętak oraz szczypce do przytrzymywania, aby mieć możliwość dostatecznie mocnego dokręcenia złączek bez ich zniszczenia.  

A do przycinania drutu potrzebujesz dodatkowo ostrych szczypiec. Optymalnym rozwiązaniem są specjalne szczypce do cięgien Bowdena, które nie powodują zgniecenia drutu prowadzącego do jego rozszerzenia, ale wystarczającą siłę można także uzyskać za pomocą dobrych szczypiec do drutu o długich ramionach –zwykłe krótkie obcęgi lub obcinaczki boczne są mało skuteczne.  

Na cięgnie sprzęgła złączki wkręcane można stosować jedynie w roli awaryjnego rozwiązania naprawczego w celu przejazdu do najbliższego warsztatu – w żadnym wypadku nie wolno montować cięgien hamulców ze złączką wkręcaną, lepiej w takiej sytuacji wezwać pomoc drogową i odholować pojazd do warsztatu. Cięgna ssania i gazu przenoszą niewielkie siły i mogą być stale użytkowane ze złączkami wkręcanymi, o ile te zostaną prawidłowo zamocowane. Ale w tym przypadku również bardziej profesjonalnym rozwiązaniem są złączki lutowane.

Jeśli cięgno wymaga wymiany, a skonfekcjonowany na gotowo towar akurat nie jest pod ręką, nie jest już dostępny albo potrzebna jest odmienna długość, ponieważ np. zamierzasz korzystać z innej kierownicy, cięgno Bowdena trzeba wykonać samodzielnie. To zadanie jest stosunkowo łatwe i niedrogie z użyciem sprzedawanych na metry powłok i rdzeni cięgien Bowdena oraz dostępnych pojedynczo złączek i nastawników.

Podczas kompletowania cięgna należy uwzględniać następujące zasady:

  • „Rdzeń” zawsze musi dysponować pewnym luzem w „powłoce” cięgna Bowdena, aby dzięki temu umożliwiać ruch z niskim tarciem również na małych promieniach. W przypadku cienkich cięgien gazu i ssania wystarcza luz wynoszący 1 mm, grubsze cięgna sprzęgła wymagają 1–1,5 mm luzu.
  • Najpierw dokładnie skontroluj rozmiary potrzebnych złączek na podstawie swojego oryginalnego cięgna. Tak się niestety składa, że japońscy producenci motocykli stosują od czasu do czasu złączki, które nie są dostępne na rynku. To jednak nie stanowi żadnej przeszkody „sprytnych” majsterkowiczów – niektóre kształty złączek wykonują oni bowiem samodzielnie z cienkich prętów mosiężnych, które można zakupić w sklepach budowlanych.
  • Nie zapomnij też o tym, aby od razu zamówić tuleje końcowe. Regulator można natomiast często przenieść z oryginalnego cięgna.
  • Oprócz tego do wykonania nowego cięgna Bowdena potrzebujesz lutownicy o mocy co najmniej 80 W (jeszcze lepszym rozwiązaniem jest lampa lutownicza), trochę lutu miękkiego, środka do czyszczenia hamulców oraz koniecznie wody lutowniczej (do nabycia w sklepie budowlanym) do wstępnego czyszczenia rdzenia. Najpierw odmierz ze sporym zapasem towar na metry względem swojego oryginalnego cięgna lub pozycji montażu na pojeździe (w przypadku nowej kierownicy ze stosowną korektą długości).

Lutowanie cięgien Bowdena – tak wiec idzie

Krok 1: skracanie cięgna Bowdena

Krok 1: skracanie cięgna Bowdena

01 – Skracanie cięgna Bowdena

Najpierw z jednej strony przylutuj złączkę do rdzenia cięgna, złóż cięgno i wyznacz na podstawie próbnego montażu na pojeździe dokładną długość do osprzętu. Zwracaj uwagę na to, aby ewentualne regulatory były wkręcone z powrotem do pozycji podstawowej, a np. ślimak sprzęgła na silniku też znajdował się w swojej pozycji podstawowej, uwzględnij jednak wymagany luz cięgna (ok. 2–3 mm), pozostawiając jednocześnie rdzeń wystający na kilka milimetrów z luźnej jeszcze złączki w celu lutowania.

Powłoka cięgna musi być prawidłowo ułożona w regulatorach, nie ułóż jej przez nieuwagę na zewnątrz na krawędzi, aby mieć możliwość optymalnego skrócenia rdzenia!


Krok 2: rozsuwanie rdzenia cięgna Bowdena w złączce do lutowania

Krok 2: rozsuwanie rdzenia cięgna Bowdena w złączce do lutowania

02 – Rozsuwanie rdzenia cięgna Bowdena w złączce do lutowania

Skontroluj wykonanie starannie, gdyż po przylutowaniu drugiej złączki skorygowanie cięgna nie będzie już możliwe. Następnie zdejmij cięgno i przylutuj drugą złączkę. Podczas lutowania postępuj następująco: wyczyść końcówkę cięgna środkiem do czyszczenia hamulców. Nasuń złączkę i pozostaw wystającą trochę końcówkę rdzenia. Zamocuj złączkę w imadle i rozsuń wkrętakiem poszczególne druty rdzenia, tak aby nie można było już tak łatwo ściągnąć złączki – dzięki temu lutowina będzie później stabilniejsza.


Krok 3: czyszczenie końcówki cięgna Bowdena ze złączką do lutowania w wodzie lutowniczej

Krok 3: czyszczenie końcówki cięgna Bowdena ze złączką do lutowania w wodzie lutowniczej

03 – Czyszczenie końcówki cięgna Bowdena ze złączką do lutowania w wodzie lutowniczej

Teraz zanurz końcówkę cięgna Bowdena ze złączką w wodzie lutowniczej w celu dokładnego jej wyczyszczenia. Tylko w ten sposób zapewnisz przyczepność lutu, w przeciwnym razie będzie on spływać z drutu w postaci kropel; czyszczenie tylko za pomocą środka do czyszczenia hamulców lub rozcieńczacza jest niewystarczające!


Krok 3: lutowanie złączki

Krok 3: lutowanie złączki

04 – Lutowanie złączki

Rozgrzej złączkę za pomocą lutownicy / lampy lutowniczej. Zwracaj przy tym uwagę na to, aby nie doszło do „wyżarzenia” rdzenia, mogłoby to spowodować jego łamliwość! Teraz podaj lut z góry na złączkę do lutowania, przy czym rozsunięta końcówka rdzenia jest skierowana w dół. Lutowanie przebiegło perfekcyjnie, jeśli lut prawidłowo wpłynie do złączki i utworzy kulkę na rozsuniętym końcu rdzenia.


Krok 3: lutowanie złączki

Krok 3: lutowanie złączki

05 – Lutowanie złączki

Poczekaj na ostygnięcie złączki. Teraz w razie potrzeby możesz wyrównać łeb złączki za pomocą pilnika. Zanim zamontujesz cięgno, dokładnie je nasmaruj (patrz wyżej). Sprawdź w trakcie montażu, czy cięgno niepotrzebnie nie ociera się o osprzęt, co mogłoby prowadzić do przedwczesnego zużycia. W razie potrzeby wygładź miejsca, w których występuje tarcie, za pomocą pilnika / papieru ściernego. Zwracaj również uwagę na dostateczny luz montażowy – jeśli cięgno gazu jest wyregulowane ze zbytnim naprężeniem, może w niezamierzony sposób fałszować prędkość obrotową biegu jałowego lub powodować „szarpanie” gazem po wychyleniu kierownicy; zbyt mały luz może prowadzić do poślizgu sprzęgła. Na sprzęgle cięgno powinno odznaczać się luzem wynoszącym 2–3 mm.


Nasza rekomendacja


Centrum Techniczne Luis

Jeśli masz pytanie techniczne dotyczące swojego motocykla, skontaktuj się z naszym Centrum Technicznym. Ma ono doświadczenie, odpowiednie źródła i zna mnóstwo adresów.

Pamiętaj!

Porady dla majsterkowiczów to ogólne praktyki, które mogą nie być odpowiednie dla wszystkich pojazdów lub poszczególnych elementów. Panujące u Ciebie warunki w niektórych przypadkach mogą być zgoła inne, dlatego nie możemy całkowicie zagwarantować adekwatności informacji podanych w poradach dla majsterkowiczów.

Dziękujemy za wyrozumiałość.